Valais

Wijnstreek Valais: bijzondere wijnen uit de Zwitserse Alpen

Valais is het grootste wijngebied van Zwitserland. Het is goed voor bijna een derde van de totale Zwitserse wijngaarden. De streek ligt in het zuidwesten van het land, tegen de grenzen met Frankrijk en Italië. De Rhône, die hier hoog in de Alpen ontspringt, stroomt dwars door het dal van Valais en vervolgens richting het Meer van Genève en Frankrijk. Aan weerszijden van de rivier liggen de wijngaarden als terrassen tegen de soms duizelingwekkend steile berghellingen.

Valais wijn is vooral interessant vanwege zijn enorme variatie. In de streek staan meer dan vijftig verschillende druivenrassen aangeplant. Bekende internationale namen groeien er naast lokale specialiteiten die je buiten Zwitserland nauwelijks tegenkomt. Petite Arvine, Cornalin, Humagne Rouge, Amigne, Heida; in Valais valt veel te ontdekken voor wijnliefhebbers.

Waarom is Valais zo geschikt voor wijnbouw?

Denk je aan Zwitserland, dan denk je misschien eerder aan sneeuw dan aan zon. Toch is Valais juist een droge en zonnige streek in de Alpen. De hoge bergen houden regen tegen en in het Rhônedal schijnt de zon meer dan tweeduizend uur per jaar. Een warme wind helpt de druiven in het najaar verder te rijpen. Dat is vooral belangrijk voor laatrijpende druiven als Cornalin en Humagne Rouge.

Ook de hoogte speelt een belangrijke rol. Wijngaarden liggen hier honderden meters tegen de berghellingen op. Op sommige plekken groeien druiven zelfs tot duizend meter hoogte en net daarboven. Overdag zorgt de zon voor warmte, terwijl de temperatuur ’s nachts soms flink daalt. Die combinatie helpt de druiven te rijpen en tegelijkertijd hun frisse karakter te behouden. 

De bodems verschillen sterk per plek. Gletsjers, aardverschuivingen en rivierafzettingen hebben door de eeuwen heen een lappendeken aan gesteenten en grondsoorten gevormd. Juist deze combinatie van hoogte, droogte, zon en gevarieerde bodems maakt Valais zo bijzonder.

Welke druiven groeien in Valais?

De meest aangeplante druif is Pinot Noir, gevolgd door Chasselas en Gamay. Chasselas heet in Valais meestal Fendant. De naam verwijst dus naar witte wijn uit Valais van de Chasselas-druif. Fendant is doorgaans fris, subtiel en licht mineraal en drinkt men in de streek graag bij raclette.

Voor de avontuurlijke wijndrinkers zijn de lokale druiven spannender. Petite Arvine is misschien wel hét witte visitekaartje van Valais. De druif geeft aromatische wijnen met citrusfruit, frisse zuren en vaak een opvallend zilte toets in de afdronk. Heida is de lokale naam voor Savagnin Blanc. Dit druivenras voelt zich helemaal thuis in hooggelegen wijngaarden. Amigne en Humagne Blanche zijn de andere witte specialiteiten van de streek.

Bij rood verdient Cornalin extra aandacht. Deze oude druif levert sappige, krachtige wijnen met donker fruit en soepele tannines. Humagne Rouge is fruitig en kruidig met een iets wildere kant. Ook Syrah doet het verrassend goed in het droge en zonnige Rhônedal. Daarmee bewijst Valais dat Alpenwijn meer dan frisse witte wijn kan zijn.

Hoe smaakt wijn uit Valais?

Er is niet één typische smaak voor wijn in de Valais. Door de verschillen in hoogte, bodem en druiven krijg je verschillende stijlen. Wel valt bij veel witte wijnen de combinatie van rijp fruit en frisheid op. De beste wijnen hebben daarnaast een minerale of ziltige toets. Rode wijn uit Valais varieert van licht en sappig tot donker, kruidig en behoorlijk krachtig.

Deze veelzijdigheid maakt de wijnen uit Valais interessant aan tafel. Fendant is de klassieker bij raclette en andere kaasgerechten. Petite Arvine past door zijn frisheid en zilte karakter mooi bij vis, schaal- en schelpdieren. Krachtiger rood van Cornalin, Humagne Rouge of Syrah kan uitstekend naast geroosterd vlees, wild en stevige bergkost.

Veelgestelde vragen over wijn uit Valais

Wat maakt wijn uit Valais bijzonder?

Valais combineert een droog en zonnig Alpenklimaat met hooggelegen, vaak zeer steile wijngaarden. Bovendien groeien er opvallend veel verschillende druiven. Naast Pinot Noir, Chasselas en Gamay vind je lokale specialiteiten als Petite Arvine, Cornalin, Amigne en Humagne Rouge. Daardoor kent de streek een uitzonderlijk grote variatie aan wijnstijlen.

Welke wijn uit Valais moet ik kiezen?

Voor een frisse witte wijn is Fendant van Chasselas een goede kennismaking. Wie iets uitgesprokener zoekt, kan kiezen voor Petite Arvine, met meer aroma, frisse zuren en vaak een zilte afdronk. Bij rood is Cornalin interessant voor liefhebbers van fruitige maar krachtige wijnen. Syrah uit Valais is vaak kruidiger en steviger.

Wat is het verschil tussen Fendant en Chasselas?

Er is geen verschil in druif: Fendant wordt gemaakt van Chasselas. De naam Fendant mag in Zwitserland uitsluitend worden gebruikt voor Chasselas uit Valais. De naam verwijst naar het Franse se fendre, splijten. Knijp je in een rijpe Chasselas-druif, dan splijt de dunne schil open. Door de stevige structuur van het vruchtvlees, loopt het sap er niet gelijk uit.

Welke wijn uit Valais drink je bij raclette?

Fendant is de klassieke combinatie met raclette. Deze witte wijn van Chasselas is vaak fris, subtiel en licht, waardoor hij mooi aansluit bij de romige en zoute kaas. In Valais zelf is de combinatie zo vanzelfsprekend dat Fendant schenken bij raclette bijna net zo goed in het recept hoort als de gesmolten kaas zelf.

Op welke temperatuur serveer je wijn uit Valais?

Frisse witte wijnen, zoals Fendant en Petite Arvine, komen het best tot hun recht rond 8 tot 10 °C. Volle witte wijnen mogen iets warmer. Licht rood kun je iets gekoeld schenken, terwijl de krachtigere Cornalin, Humagne Rouge en Syrah lekker smaken rond de 15 tot 17 °C.

Is wijn uit Valais moeilijk te vinden?

Buiten Zwitserland is wijn uit Valais slechts hier en daar te koop. De streek telt ongeveer 4600 hectare wijngaarden en de productie is klein vergeleken met de grote Europese wijnlanden. Daardoor zijn deze Zwitserse wijnen minder te vinden, dan bijvoorbeeld Franse of Italiaanse wijn. Als je wijn uit Valais vindt, is het dus extra de moeite waard om deze uit te proberen.