Spaanse wijn bestaat niet
Door Isaac,
Spaanse wijn bestaat niet
Op een feestje zei iemand: "Ik houd van Spaanse wijn." Een tijd geleden hoefde je misschien ook niet veel specifieker te zijn. Typisch Spaanse wijn was meestal een volle rode met zo'n stevige houtsmaak dat je er een pincet bij kreeg om de splinters tussen je tanden vandaan te halen. Overdreven natuurlijk, maar op mijn vraag of hij van rode wijnen met houtrijping hield, kwam inderdaad een bevestigend antwoord.
Het rooddoorlopen wijnimago van Spanje is veranderd. Als je nu zegt dat je van Spaanse wijn houdt, krijg je waarschijnlijk de vraag: welke wijn bedoel je? Terecht, want het Spaanse wijnaanbod laat zich niet meer vangen in één of zelfs een handvol categorieën. Elke streek vertaalt hun identiteit naar een uit druiven onttrokken, vloeibare vorm van hun dna. Wijnen die met trots het unieke, lokale karakter uitdragen.
Rode wijn hoeft niet zwaar te zijn
Stevig rood was lange tijd de voorkeur van wijncritici als Robert Parker. De traditionele stijlen van Tempranillo uit Rioja en Ribera del Duero pasten perfect in het profiel. Dus gingen wijnmakers over de hele wereld voor de volle stijl. Inmiddels is het houtgebruik vaak getemd tot passende proporties. In de klassieke gebieden, maar zeker ook daarbuiten.
Met de dalende interesse in krachtige wijnen kiezen steeds meer producenten hun eigen weg. Ze luisteren naar wat hun wijngaard van hen vraagt en daarmee groeit de variatie in wijnstijlen. Staan mijn stokken in een koeler klimaat? Dan zijn frisse rode besjes en speelse zuren blijkbaar de smaken die bij mijn wijn horen. En dat is óók oké.
Wijnen en makers met eigenzinnige karakters
Neem bijvoorbeeld de Bobal-druif. In de nog steeds onbekende DO Manchuela kiest Juan Antonio Ponce voor elegantie en subtiliteit. Zijn Clos Lojen kreeg een haast mythische status toen Wine Searcher de jaargang 2022 als 's werelds beste wijn koos. Elk jaar toont deze wijn wat de Bobal-druif in zich heeft: milde kruidigheid en sappig rood fruit. Zeer verfijnd.
(Lees hier over het wijnmakersdiner met Juan Antonio Ponce bij restaurant De Klub.)
De eigenwijze Noord-Spaanse neef van Bobal heet Mencía. De verkoelende invloed van de Atlantische Oceaan en het robuuste landschap van de DO Bierzo halen zijn pittige, aardse kant naar boven. Een aangenaam contrast met zijn zachte kant: rode bessen en frambozen, florale tonen en fijne kruiden. Het levert spannende wijnen op, zeker in de handen van gelauwerd wijnmaker Raúl Pérez. Zijn Ultreia Saint Jacques is om je vingers bij af te likken.
Een beetje spierballen mag best
Dat krachtig rood iets te veel de overhand kreeg, betekent natuurlijk niet dat je nooit krachtige Spaanse wijnen mag drinken. Als jij een rib-eye van de barbecue serveert of een smeuïge wildstoof, dan schenk je geen frisse Verdejo. Dan past de geconcentreerde Los Losares Garnacha van Bodegas Piqueras veel beter met zijn donkere fruit, cacao en een vleugje laurier.
Interessant feit over deze wijn uit Almansa, in het zuidoosten van Spanje, is dat de druif in kwestie de Garnacha Tintorera is. Deze variant binnen de grote Garnacha-familie heeft roodgekleurd vruchtvlees. Tintorera betekent 'die kleur geeft' en dat zie je. De inktachtige, donkere kleur is net zo diep als de smaak van de wijn.
Liever een wijngreep doen uit de Spaanse klassiekers? Uit Ribera del Duero komt de San Quirce 6 Meses Barrica. De naam verraadt waar de houttoon in de smaak vandaan komt, deze wijn ligt zes maanden op kleine, houten vaten. Dit geeft structuur en kruidigheid, zonder te overheersen. De hoofdrol blijft weggelegd voor rijpe kersen, donkere bessen en een snufje specerijen.
Witte wijn als katalysator
Het huidige succes van wijnland Spanje is geen vanzelfsprekendheid. Het worstelt ook nu nog met het stevig-rood-vooroordeel. In de post-Parker-periode valt de keuze van wijnmakers vaker op witte wijn. Een schot in de roos, want er is een enorme rijkdom aan witte druivenrassen. Verdejo, Albariño, Garnacha en Malvasia Blanca, Sauvignon Blanc, noem maar op; zij zijn de katalysator in de haperende rodewijnmotor van de Spaanse wijnproductie.
En het hoeft niet ingewikkeld te zijn. Spaanse witte wijnen brengen plezier terug in wijn drinken. Fruitig, lichtvoetig, zon in je glas. En gastronomisch inzetbaar. Plezierige én serieuze wijn, Spanje doet het. De Fernando Verdejo koop je per doos, want hier maak je vrienden mee op een feestje. Tegelijkertijd is één glas thuis aan tafel bij groene asperges met citrusvinaigrette een restaurantwaardige ervaring.
Zelfs veelgeziene wereldburger Chardonnay toont op Spaanse bodem een eigen gezicht. De druif dankt zijn succes aan zijn talent om het terroir proefbaar door te geven aan de uiteindelijke wijn. De Chardonnay sur lie van Mont Clou is een vat vol tegenstrijdigheden en is daarom een veilige wijnherberg voor iedereen. Fris en vol, strak en romig, fruitig en ziltig; hij heeft het allemaal. Waar blijven de croquetas con jamón? En doe nog maar een portie calamares fritos.
Wat is typisch Spaanse wijn?
In de wijde wereld van wijn is een beetje houvast wel fijn. Het was ook wel lekker duidelijk dat Spanje voor stevig rood stond, toch? Tegelijkertijd mis je in een groot en overzichtelijk geheel de nuances. Wijnmakers die de druivenrassen herplanten van vergeten wijntradities of creatievelingen die liever buiten de lijntjes kleuren. Ook hier hebben we het bijvoorbeeld nog niet eens over Spaanse rosé, bubbels en sherry gehad. Eén Spaanse wijn bestaat niet, Spaanse wijnen gelukkig wel.
Op het feestje zei dus iemand dat hij van Spaanse wijn hield. Mijn vraag of hij stevig rood bedoelde, zei eigenlijk meer over mij, dan over hem. Ik had hem in het hokje van de beginnende wijnliefhebber met bescheiden kennis gestopt. Het had ook gekund dat hij inderdaad van álle stijlen Spaanse wijn hield. Aannames hebben de mensheid helpen overleven, maar staar je niet blind. Er is nog zoveel te ontdekken. Nieuwsgierigheid maakt ook je wijnwereld rijker.
Proost!
