Valpolicella
Door Isaac,
Stefano Accordini - Toeval als begin van een perfect plan
Sommige inzichten komen niet door lang nadenken of precies uitstippelen. Soms loopt iets per ongeluk anders dan gepland. Als kind waste ik eens de auto van de buurman, zonder vooraf een prijs af te spreken. Tijdens het boenen was ik vooral bezig met rekenen. Wat zou redelijk zijn? Vijf gulden misschien? Met minstens drie ben ik tevreden, besloot ik.
De eigenaar tikte even later op het raam en wees op zijn horloge. Blijkbaar werkte ik door al dat nadenken niet echt door. Ik maakte een kalmerend gebaar over de auto, beide handen van boven naar beneden bewegend, zoveel zeggend als: rustig aan. De buurman schoot enorm in de lach en stak zijn duim op. Ik begreep eigenlijk niet precies waarom.
Na het poetsen belde ik aan. De buurman deed open en drukte gelijk een tientje in mijn hand. “Meer dan ik dacht te geven, maar je onderhandelt goed en de auto ziet er netjes uit.” Ik was stomverbaasd. Blijkbaar had hij mijn geruststellend bedoelde gebaar opgevat als tien vingers in de lucht. Een onbewust brutale salaris-eis. Hij kon dat wel waarderen. Het leerde me dat toeval soms betere ideeën geeft dan waar je zelf op was gekomen.
Een streek waar foutjes geschiedenis schreven
Het toeval speelt ook een grote rol in wijngebied Valpolicella, even ten noorden van Verona, aan de uitlopers van de Alpen. In dit vriendelijke heuvellandschap maakt men rode wijnen van Corvina, Rondinella en Molinara. Druiven die samen een stijl opleveren die je nergens anders vindt: elegant, sappig, soms rijp en krachtig.
Wat Valpolicella bijzonder maakt, is de manier waarop de beroemdste wijnstijlen van de streek zijn ontstaan. Aan de vier soorten wijn lijkt een zorgvuldig masterplan vooraf te zijn gegaan: de speelse Valpolicella, de zwoele Ripasso, de opulente Amarone en de weelderige Recioto. Toch waren het een reeks toevalligheden waardoor ze bestaan. Gelukkig herkende men het als een begin van iets moois.
Zoet bedoeld wordt onbedoeld droog
Oorspronkelijk was Recioto de trots van de streek. Een zoete wijn, gemaakt van ingedroogde druiven. Door de druiven in te drogen tot een soort rozijntjes concentreren de suikers, aroma's en smaken. Dit proces noemt men appassimento. Om de zoete Recioto te maken lieten wijnmakers slechts een deel van de suikers van deze druiven vergisten tot alcohol. Zo behield de wijn meer dan voldoende zoet, precies zoals bedoeld.
Maar als gezegd, soms gaat het anders. Als je de vergisting niet tijdig stopt, smullen de gisten lekker door van al die zoete suikers. In een kelder waarin men net te laat ingreep en alle suikers vergistten, maakte men per ongeluk geen zoete wijn, maar een droge. Amaro, in het Italiaans. Die mislukking bleek de ontdekking van Amarone. Een droge wijn met de diepte, warmte en ongekende intensiteit van een Recioto.
Geluk bij een tweede ongeluk
Daar bleef het niet bij. Ergens in de jaren na de ontdekking van Amarone ging het gelukkig weer mis. De pulp van Amarone zit na het persen nog vol met smaken, aroma's, gistcellen en druivenextract. Op een dag bleef deze pulp achter in een groot houten vat en vergat de wijnmaker het weg te gooien. Het vat bleef vuil achter.
In de veronderstelling dat het vat leeg was, vulde men het met jonge, uitgegiste Valpolicella-wijn om na te rijpen. Tot ieders verbazing begon de wijn na enkele dagen opnieuw te gisten. De wijn kreeg meer kleur, meer concentratie en meer complexiteit. Ze ontdekten hun vergissing en noemden het ripassare, opnieuw passeren. De Ripasso was geboren.
Chaos en precisie
Creativiteit begint vaak met verstrooidheid. Iemand die even niet oplet. Iets laat lopen. Een proces niet stopt op het juiste moment. Wat Valpolicella groot maakt, is dat men die toevalligheden vervolgens met bijna obsessieve precisie onderzocht en uitwerkte. Begrijpen wat er gebeurde. Waarom het werkte. En hoe je het kunt herhalen, jaar na jaar.
Dat is waar producenten als Stefano Accordini in beeld komen. Een familiebedrijf, diep geworteld in de Valpolicella Classico. Zij temmen het toeval, hier geen gok of experiment. De lichte Valpolicella toont het terroir. Ripasso krijgt zijn tweede kans op grootsheid. Amarone mag zijn tijd nemen. Recioto blijft tongstrelend zoet.
Vier wijnen, vier smaken, vier momenten
Bij Accordini proef je dat elke stijl zijn plek heeft. De fruitige Valpolicella is de wijn voor doordeweeks. Een vrolijke wijn met een serieuze kant. Rood fruit met lichte specerijen. Toegankelijk en tegelijkertijd spannend en krachtig genoeg voor de dagelijkse maaltijd.
Ripasso is de brug tussen elegantie en kracht. De wijn die je opent wanneer de grill aan gaat of een pot de hele dag pruttelt op het vuur. Rijke smaken, een zwoel mondgevoel, allemaal met frisheid die de wijn verteerbaar maakt.
Voor de meditatieve momenten is er Amarone. Geconcentreerd en even intrigerend. ‘Ik denk dus ik ben’ verwordt al snel tot ‘ik drink dus ik ben’. Filosoferen met elkaar bij een knisperend vuur, dat kan eigenlijk alleen met Amarone.
Als laatste, en daarmee precies op zijn plek, de Recioto. Vloeibaar goud, intense krenten en rozijnen, complexiteit en lengte. De ultieme verzadiging, de klap op de vuurpijl, het toetje zoals alleen je oma dat kon maken. Dat gevoel geeft deze wijn. Na Recioto is het klaar. Het hoeft niet meer. Het is af.
Omarm de imperfectie
Net zoals het tientje voor het wassen van die auto, leidde een misverstand tot het unieke verhaal van Valpolicella. Een vergissing. Iets dat anders liep dan gedacht. Het gaat erom wat je er daarna mee doet. Zie je het als fout of als een kans? Herken je de potentie en sta je open voor iets nieuws?
Valpolicella en Accordini kozen voor het laatste. Perfectie ontstaat zelden uit perfecte plannen. Vaak begint het met toeval. Imperfectie. Door de combinatie van nieuwsgierigheid en discipline groeiden een paar toevalligheden uit tot enkele van de meest geliefde wijnstijlen van Italië. Misschien wel de wereld. Dus omarm je fouten. Liefst met een goed glas wijn.
Proost.
